تاکید بر نقش راهبردی نهادهای علمی در صیانت از زیرساختهای حیاتی و مدیریت بحران کشور
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با تشریح نقش راهبردی نهادهای علمی در تقویت تابآوری ملی، بر ضرورت تبدیل دستاوردهای علمی و پژوهشی به ظرفیتهای عملیاتی برای پیشبینی و مدیریت بحران، حفاظت از زیرساختهای حیاتی و تداوم خدمات ضروری کشور تاکید کرد.
به گزارش"گسترش تولید و تجارت" به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، محمدحسین شیخی - رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست مجازی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و در ارائهای با عنوان «نقش دانشگاهها و پژوهشگاهها در تقویت تابآوری ملی»، ابعاد مختلف تابآوری ملی و ماموریت نهادهای علمی در مواجهه با مخاطرات و بحرانها را تشریح کرد.
تابآوری ملی مفهومی فراتر از مقابله با بحران است
شیخی افزود : دانشگاهها و پژوهشگاهها در سه مرحله پیش از بحران، حین بحران و پس از آن نقشآفرینی میکنند و ماموریت آنها از پیشبینی مخاطرات و افزایش آمادگی تا حفظ خدمات حیاتی، بازیابی و اصلاح مستمر نقاط ضعف را در بر میگیرد.
7 ماموریت کلیدی نهادهای علمی در تقویت تابآوری
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، رصد و پیشبینی تهدیدها، توسعه فناوریهای راهبردی، تربیت نیروی انسانی متخصص، تابآورسازی زیرساختهای حیاتی، پشتیبانی علمی هنگام بحران، تقویت همکاری میان علم، صنعت و حاکمیت و یادگیری و اصلاح پس از بحران را هفت نقش کلیدی دانشگاهها و پژوهشگاهها در تقویت تابآوری ملی برشمرد. شیخی تاکید کرد: اثرگذاری نهادهای علمی را نباید صرفاً با تعداد مقالات و تولیدات علمی سنجید؛ بلکه کیفیت تصمیمها، توانمندی نیروی انسانی و میزان کاربردیشدن دانش در زیرساختها و خدمات حیاتی، معیارهای مهمتری برای ارزیابی نقش این نهادها در افزایش تابآوری کشور هستند.
از پیشبینی مخاطرات تا بازسازی هوشمند پس از بحران
وی با تشریح الزامات نقشآفرینی نهادهای علمی در مراحل مختلف مدیریت بحران، ارزیابی مخاطرات، تهیه نقشه ریسک، شناسایی نقاط شکست زیرساختهای حساس، شبیهسازی سناریوهای تهدید و برگزاری رزمایشهای تخصصی را از اقدامات ضروری پیش از وقوع بحران دانست.رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تحلیل سریع دادهها، مدلسازی سناریوهای گسترش بحران، تعیین اولویتهای فنی برای بازیابی و اعزام گروههای متخصص بر اساس برنامههای از پیش تعیینشده را از الزامات فعالیت نهادهای علمی در زمان بحران عنوان کرد. به گفته وی، در مرحله پس از بحران نیز مستندسازی رخدادها، تحلیل علل ریشهای، بازطراحی راهکارها و آزمون اصلاحات باید در دستور کار قرار گیرد؛ چراکه بازسازی موثر به معنای رفع آسیبپذیریهای ساختاری است، نه صرفاً بازگشت به شرایط پیش از بحران.
دانشگاهها و پژوهشگاهها؛ دو ظرفیت مکمل در تبدیل دانش به راهکار
شیخی با اشاره به تفاوت و همافزایی ماموریتهای دانشگاهها و پژوهشگاهها، گفت: دانشگاهها عمدتاً در حوزه آموزش و تربیت نیروی انسانی، پژوهشهای بنیادی و میانرشتهای، پرورش نوآوری و تحلیل سیاستی نقشآفرینی میکنند؛ در مقابل، پژوهشگاهها با تمرکز بر پژوهشهای ماموریتمحور و کاربردی، توسعه نمونههای اولیه، آزمون و اعتبارسنجی فناوریها و ارائه خدمات تخصصی، زمینه تبدیل دانش به راهکارهای عملیاتی را فراهم میکنند.وی با تاکید بر اینکه مرز ماموریتهای این دو نهاد مطلق نیست، همکاری و همافزایی دانشگاهها و پژوهشگاهها را عاملی موثر در افزایش اثربخشی ظرفیتهای علمی کشور دانست.
تجربههای جهانی در توسعه آزمایشگاههای امنیت سایبری صنعتی
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در بخش دیگری از این ارائه، به تجربههای بینالمللی در زمینه توسعه آزمایشگاههای تخصصی امنیت سایبری صنعتی و زیرساختهای حیاتی پرداخت و نمونههایی از فعالیت مراکز تخصصی در کشورهای آمریکا، چین، کانادا، سوئد، آلمان، ژاپن و انگلستان را معرفی کرد.وی با اشاره به فعالیت این مراکز در حوزههایی نظیر ارزیابی آسیبپذیری تجهیزات صنعتی، شبیهسازی سامانههای کنترل، آزمون امنیت محصولات، آموزش تخصصی و پاسخ به حوادث سایبری، بر اهمیت توسعه زیرساختهای تخصصی آزمون و آموزش امنیت صنعتی تاکید کرد.شیخی همچنین تلفیق تجهیزات واقعی، محیطهای شبیهسازیشده و سناریوهای کنترلشده حمله و دفاع را در ارتقای توان تخصصی و افزایش امنیت زیرساختهای حیاتی موثر دانست.