دکتر امیر ملک‌پور رئیس پارک علم و فناوری گیلان در یاد داشتی نوشت؛ نخبگان در اقتصاد دانش‌بنیان نباید صرفاً به‌عنوان منبع تولید ایده دیده شوند، بلکه می‌توانند حلقه آغازین یک زنجیره ارزش باشند که از شناخت مسئله و ایده‌پردازی شروع شده و تا اختراع، توسعه فناوری، تولید محصول و ایجاد ثروت ادامه پیدا می‌کند. ذهن خلاق و دانش تخصصی نخبگان می‌تواند مسائل واقعی کشور و نیازهای بازار را به ایده‌های نوآورانه تبدیل کند؛ اما ارزش اقتصادی ایده زمانی محقق می‌شود که این ایده از مرحله ذهنی خارج شده و در قالب نمونه اولیه، فناوری یا راهکار قابل استفاده توسعه پیدا کند.

در مرحله بعد، نقش نخبگان می‌تواند از ایده‌پردازی به حل مسئله و توسعه فناوری گسترش یابد

نخبه می‌تواند در کنار دانشگاه، شرکت دانش‌بنیان، آزمایشگاه‌ها، مراکز نوآوری و سرمایه‌گذاران، ایده خود را به یک اختراع یا فناوری قابل توسعه تبدیل کند. در این مرحله، حمایت از ثبت مالکیت فکری، ساخت نمونه اولیه، آزمون و اعتبارسنجی فناوری و تشکیل تیم‌های تخصصی اهمیت زیادی دارد. بنابراین، نخبه نباید پس از ارائه ایده از زنجیره نوآوری خارج شود، بلکه باید فرصت داشته باشد در فرآیند تبدیل دانش و ایده به فناوری نیز نقش‌آفرینی کند.

در حلقه تجاری‌سازی، حضور نخبگان می‌تواند به انتقال دانش از محیط علمی به بازار کمک کند

آنها می‌توانند به‌عنوان بنیان‌گذار، هم‌ بنیان‌گذار، مشاور فنی، رهبر تحقیق‌ و توسعه یا عضو تیم محصول در شرکت‌های دانش‌بنیان مشارکت کنند و در کنار متخصصان کسب‌وکار، بازاریابی، سرمایه‌گذاری و تولید، فناوری را به محصولی متناسب با نیاز مشتری تبدیل نمایند. در این نگاه، هدف صرفاً افزایش تعداد اختراعات نیست؛ بلکه باید سازوکاری ایجاد شود که اختراع بتواند به محصول، محصول به کسب‌وکار و کسب‌وکار به درآمد و اشتغال تبدیل شود.

در نهایت، زنجیره «نخبه ← ایده ← اختراع ← فناوری ← محصول ← شرکت دانش‌بنیان ← بازار ← ثروت» باید به یک مسیر پیوسته تبدیل شود

اگر نخبگان فقط در ابتدای این زنجیره مورد استفاده قرار گیرند، بخش مهمی از ظرفیت اقتصادی آنان بلااستفاده می‌ماند؛ اما اگر از مرحله شناسایی مسئله تا توسعه فناوری، تجاری‌سازی و ورود به بازار درگیر شوند، سرمایه انسانی کشور مستقیماً به سرمایه اقتصادی تبدیل خواهد شد. چنین رویکردی علاوه بر ایجاد محصولات و شرکت‌های جدید، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان، ایجاد اشتغال تخصصی، کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و افزایش توان رقابتی کشور در بازارهای منطقه‌ای و جهانی باشد.

گزارشگر: طاهره معمولی کارگر