تغییر اقلیم؛ منابع آب و اکوسیستمهای آبی گیلان را تهدید میکند
صالح محمدی رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به اثرات تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی استان گفت: تغییر اقلیم در استان گیلان با افزایش دما، تغییر الگوی بارش، وقوع سیلابهای شدید، خشکسالیهای مقطعی، افزایش رطوبت و نوسانات سطح آب دریای خزر میتواند بر تمام بخشهای کشاورزی اثرگذار باشد و حوزههای زراعت، باغبانی، دامداری، مرغداری و شیلات را تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش "گسترش تولید و تجارت" به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان، صالح محمدی رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با بیان اینکه تغییر اقلیم در شمال ایران بهویژه استان گیلان اثرات مستقیم و چندلایهای بر اکوسیستمهای آبی دارد، افزود: سه سامانه حساس شامل تالاب بینالمللی انزلی، رودخانههای فصلی و دریای خزر از نظر هیدرولوژیکی به یکدیگر وابسته است و هرگونه تغییر در یکی از این بخشها، سایر اکوسیستمها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به وضعیت تالاب بینالمللی انزلی : این تالاب یکی از حساسترین اکوسیستمهای آبی ایران محسوب میشود و تغییر اقلیم موجب کاهش تراز آب و نوسانات شدید آن شده است
کاهش بارندگیهای منظم و افزایش بارشهای رگباری، نوسان شدید سطح آب، خشک شدن بخشهایی از تالاب در فصل گرم و افزایش رسوبگذاری از مهمترین پیامدهای این پدیده است.
محمدی تصریح کرد: تشدید سیلابهای ناگهانی در حوضههای بالادست موجب ورود حجم زیادی از رسوبات به تالاب شده و روند کمعمق شدن آن را تسریع کرده است، همچنین افزایش دمای آب، کاهش اکسیژن محلول و فراهم شدن شرایط برای مرگ آبزیان از دیگر آثار تغییر اقلیم در تالاب انزلی بهشمار میرود.
تشدید پدیده شکوفایی جلبکی (یوتروفیکاسیون)
محمدی گفت: ورود مواد مغذی ناشی از روانابهای کشاورزی موجب رشد بیش از حد جلبکها، کاهش کیفیت آب و تلفات آبزیان میشود و کنار آن، کاهش تنوع زیستی، تهدید زیستگاه پرندگان مهاجر، کاهش پوشش گیاهان آبزی و تغییر ترکیب گونههای ماهیان از دیگر پیامدهای نگرانکننده این روند است.رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به رودخانههای فصلی گیلان افزود: رودخانههایی همچون گوهررود، زرجوب و دهها رودخانه کوهستانی و جلگهای استان دارای رژیم جریان فصلی هستند و تغییر اقلیم، الگوی جریان این رودخانهها را بهطور محسوسی تغییر داده است.محمدی اظهار کرد: افزایش وقوع سیلابهای کوتاهمدت اما شدید، کاهش جریان پایه رودخانهها در فصل تابستان و خشک شدن بعضی آبراههها در دورههای کمبارش از مهمترین آثار این تغییرات است.
افزایش بارشهای رگباری موجب رشد روانابهای سطحی، تشدید فرسایش، تخریب بستر رودخانهها و اراضی کشاورزی و افزایش خطر وقوع سیلاب در مناطق شهری و روستایی شده است
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: شدت بارندگیها موجب کاهش نفوذ آب در خاک و در نتیجه کاهش تغذیه سفرههای آب زیرزمینی میشود و از سوی دیگر، شسته شدن سموم و کودهای کشاورزی به داخل رودخانهها، آلودگیهای شیمیایی و میکروبی را در پاییندست افزایش میدهد.
دریای خزر یک پهنه آبی بسته و بسیار حساس به تغییرات اقلیمی است و نوسانات شدید سطح آب، از مهمترین پیامدهای این پدیده بهشمار میرود
وی تصریح کرد: عقبنشینی یا پیشروی خط ساحلی، تهدید زیرساختهایی همچون بندرها و اراضی کشاورزی، افزایش دمای لایه سطحی آب، تغییر الگوی اختلاط عمودی آب و کاهش اکسیژن در لایههای عمیق از جمله آثار تغییر اقلیم در دریای خزر است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان : کاهش ذخایر گونههای اقتصادی بهویژه ماهیان خاویاری، تغییر مسیر مهاجرت آبزیان، افزایش فشار صید و کاهش توان بازسازی طبیعی ذخایر از دیگر پیامدهای مهم این پدیده است
محمدی اضافه کرد: تمرکز آلایندهها در این پهنه آبی بسته، همزمان با افزایش دمای آب، اثرات مخرب تغییر اقلیم را تشدید کرده و موجب تخریب تالابهای ساحلی متصل به دریا، تغییر زیستگاه پرندگان مهاجر و افزایش فرسایش سواحل شده است. وی با تاکید بر ارتباط زنجیرهای این سه اکوسیستم افزود: تغییر اقلیم با افزایش بارشهای شدید، وقوع سیلاب در رودخانهها، انتقال رسوبات و آلایندهها به تالاب انزلی، تخریب زیستگاههای طبیعی و در نهایت افزایش فشار بر دریای خزر، مجموعهای از پیامدهای بههمپیوسته را ایجاد میکند که مدیریت آن نیازمند برنامهریزی جامع و هماهنگی بین دستگاههای مسئول است.
گزارشگر: طاهره معمولی کارگر