توسعه علم و فناوری نانو
ثبت ارزآوری میلیوندلاری برای اقتصاد کشور
جامعه علمی و صنعتی کشور
حفظ پایداری شبکه برق
ذرات کوچک، دستاوردهای بزرگ؛ نانو ایرانی چگونه به ارزآوری میلیوندلاری رسید؟
فناوری نانو در ایران با تکیه بر توان بومی و دانش نخبگان، از دل آزمایشگاهها به متن صنعت و زندگی مردم راه یافته و این ذرات کوچک را به خلق ارزش افزوده و ثبت ارزآوری میلیوندلاری برای اقتصاد کشور رسانده است.
به گزارش "گسترش تولید و تجارت" ۲۰ سال از زمانی میگذرد که ایران گام در مسیر توسعه علم و فناوری نانو گذاشت. در روزگاری که بسیاری از کشورهای پیشرو تازه در حال ترسیم نقشههای راه برای این فناوری نوظهور بودند، ایران با اتکا به عزم و باور ملی تصمیم گرفت تا در این عرصه سهمی شایسته در آینده علم و صنعت جهان داشته باشد. در آن سالها آشنایی جامعه علمی و صنعتی کشور با فناوری نانو بسیار اندک بود؛ متخصصان این حوزه انگشت شمار بودند و زیرساختهای لازم هنوز شکل نگرفته بود اما اراده نخبگان، پژوهشگران و سیاستگذاران بر آن شد که با تکیه بر توان بومی راهی تازه گشوده شود؛ راهی که علم را به فناوری و فناوری را به ثروت و پیشرفت ملی پیوند دهد.در این گزارش مسیر توسعه فناوری نانو در ایران را میخوانید.
محصولی برای حفظ پایداری شبکه برق
وجود گرد و غبار در کنار رطوبت به ویژه در مناطق جنوبی کشور باعث ایجاد آرک یا قوس الکترکی و در نتیجه آسیب به تجهیزات، قطع برق یا خروج تجهیزات از شبکه میشود.راهکار جهانی برای حل این مشکل، استفاده از یک سری پوششهای عایقی است؛ در کشور ما هم این محصول وارداتی بود. قیمت بالا در کنار شرایط تحریمی باعث میشد که دسترسی به محصول کم شود.ایران موفق شد با استفاده از پوششهای عایقی نانویی، شبکه برق را در برابر گرد و غبار و رطوبت محافظت کند و از آسیب به تجهیزات و قطع برق جلوگیری کند. کیفیت محصول تولیدی بالاتر از حتی نمونههای چینی و مشابه نمونههای اروپایی است.
پروتز ایرانی برای بازسازی کف چشم
پروتزهای قبلی که برای ترمیم شکستگی کف چشم استفاده میشد عمدتا پروتزهای دائمی و غیر قابل جذب است که ماندگاری آنها در بدن میتوانست ریسک عفونت و عوارض بلندمدت را افزایش دهد. اما امروز با توسعه پروتزهای نانویی قابل جذب، این روند تغییر کرده است.این پروتزها به پزشکان کمک میکنند تا ضمن ترمیم موثر ناحیه آسیبدیده، احتمال عفونت را به شکل قابل توجهی کاهش دهند. مزیت مهم این فناوری آن است که به مرور زمان در بدن تجزیه شده و پس از حدود دو تا سه سال، بدون نیاز به جراحی مجدد، بهطور کامل جذب میشود و چیزی از آن باقی نمیماند.در سالهای اخیر ایران نیز به جمع تولیدکنندگان ایمپلنتهای پیشرفته پزشکی پیوسته و موفق به ساخت پروتزهای قابلجذب نانویی برای بازسازی استخوانهای صورت و بهویژه کف چشم شده استبرای بیمارانی که شکستگی کف چشم تازه است، استفاده از این پروتزهای قابل جذب نانویی این امکان را به پزشکان میدهد که ریسک عفونت به شدت کنترل شود. عملاً بعد از دو تا سه سال هیچ چیز دیگری از این پروتز باقی نمیماند.
تصفیه آب ساوه با دستگاه نانویی/ وقتی آب گلآلود گوارا میشود
در ایران همچنین دستگاه نانو ازنی تولید شد که به داد تصفیه آب در ساوه رسید. این دستگاه متناسب با ظرفیت تصفیهخانه آب شهر ساوه ساخته شده و در مدار قرارگرفت. الان بیش از یک سال است که این سامانه در مدار بهره برداری قرار گرفته و پس از یک سال عملکرد مداوم نتایجش به تایید رسیده و رضایت شهروندان را هم به همراه داشته است. با این فناوری آب آلوده گوارا شد.
وقتی نانو به کمک کشاورزان می آید
یا شرکت دیگری در کشور دستگاه نانو حبابی تولید کرده که دوره کشت را از ۴۰ روز به ۲۰ روز کاهش داد. با این دستگاه در عمل گلدهی بهتر شده، ریشهها قویتر و همچنین بیماریهای قارچی کمتر شد تا حدی که به صفر نزدیک شد.

کاهش عفونت بیمارستانی با کفپوش نانویی
کفپوش رزینی یکتکه مورد دیگری از استفاده کاربردی از فناوری نانو در کشور است. با توجه به استفاده از فناوری نانو در مواد اولیه با این محصول، از عفونت بیمارستانی مقدار بسیار زیادی کاسته شده است.
آغاز دهه سوم توسعه فناوری نانو در ایران
با تصویب برنامه پیشرفت نانو با عنوان سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو در شورای عالی انقلاب فرهنگی، دهه سوم پیشرفت فناوری نانو در کشور آغاز شده است. دههای که متمرکز بر تلاش برای توسعه فناوریهای نو و همچنین بهرهگیری از آثار اقتصادی و اجتماعی فناوری نانو خواهد بود.در طول بیش از دو دهه اجرای برنامه توسعه فناوری نانو در کشور ورود محصولات فناوری نانو به اغلب حوزههای صنعتی رشد قابل توجهی داشته و بازار این محصولات، روند صعودی را طی کرده است.
از تولید داخلی تا ارزآوری میلیون دلاری
تا پایان مهرماه سال ۱۴۰۴ نزدیک به ۱۸۰۰ محصول نانو به وسیله ۴۱۶ شرکت فعال در این حوزه تجاری شده و از ستاد توسعه فناوری نانو گواهی نانومقیاس صنعتی دریافت کردهاند. این محصولات ۹۷ هزار میلیارد تومان فروش را در سال ۱۴۰۳ ثبت کردهاند که این رقم رشد بیش از ۵۷ درصدی نسبت به سال قبل را نشان میدهد.محصولات فناوری نانوی ساخت ایران علاوه بر عرضه در بازار داخلی و جلوگیری از خروج ارز با ورود به بازارهای ۶۳ کشور از ۵ قاره جهان، ۱۸۳ میلیون دلار ارزآوری را در سال ۱۴۰۳ ثبت کردند.
نانو ایرانی؛ از پژوهش تا بازار جهانی و ارتقای زندگی مردم
ایران علاوه بر تلاش برای توسعه دستاوردهای صنعتی و افزایش اثرات اقتصادی فناوری نانو، برنامهای ملی و همه جانبه را برای نقشآفرینی در تراز جهانی در حال اجرا دارد.حضور ایران در میان کشورهای برتر دنیا از منظر انتشار دستاوردهای علمی نانو و تدوین و انتشار حدود ۱۱ درصد از استانداردهای جهانی نانو با راهبری متخصصان ایرانی از افتخارات کشور در این عرصه است.فناوری نانو امروز در ایران از پژوهش تا بازار زنجیرهای از دانش، نوآوری و صنعت را شکل داده است. محصولات نانوی ایرانی با حضور در دهها کشور جهان هم به رشد اقتصادی کشور و هم به ارتقای کیفیت زندگی مردم کمک کردهاند.
منبع: فارس
مطالب مرتبط