استاندارد از ارزیابی انطباق تا حکمرانی کیفیت

به گزارش "گسترش تولید و تجارت" شعار امسال، «چشم‌اندازی مشترک برای جهانی بهتر» و تمرکز ویژه بر انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه، پیام روشنی دارد: استاندارد دیگر صرفاً ابزاری برای تعیین ویژگی یک کالا یا کنترل کیفیت یک محصول نیست؛ استاندارد، بخشی از زیرساخت توسعه و زبان مشترک میان فناوری، صنعت، دولت و جامعه است.

بر همین اساس، نام‌گذاری روزهای هفته استاندارد در سال ۱۴۰۵ نیز تصویری از همین تحول را ترسیم می‌کند؛ از نسل سوم استانداردها و نظام مقررات فنی تا انرژی‌های تجدیدپذیر و توسعه پایدار، از فرهنگ‌سازی و رسانه تا الگوهای برتر و چشم‌انداز آینده و از مدیریت هوشمند و فناوری‌های نوین تا مشارکت مردمی و مسئولیت اجتماعی.

برای گیلان، این مفاهیم معنایی کاملاً عینی دارند. استانی با ظرفیت‌های کم‌نظیر طبیعی، کشاورزی، صنعتی، تجاری و ترانزیتی، بیش از گذشته به الگویی از توسعه نیاز دارد که در آن رشد اقتصادی با کیفیت، ایمنی، بهره‌وری انرژی و حفاظت از محیط‌زیست همراه باشد. استاندارد می‌تواند نقطه اتصال این مولفه‌ها باشد.

نگاه ما در اداره‌کل استاندارد استان گیلان نیز باید از «ارزیابی انطباق» به «حکمرانی کیفیت» توسعه یابد

یعنی به‌جای آنکه استاندارد را تنها در انتهای زنجیره و هنگام بازرسی و آزمون ببینیم، آن را از ابتدای طراحی محصول، خدمت و فرایند تا بازار، تجارت، مصرف و حتی سیاست‌گذاری عمومی وارد کنیم.

در این مسیر، فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی نیز فرصت تازه‌ای پیش روی نظام استانداردسازی و ارزیابی انطباق قرار داده‌اند

آینده متعلق به نظام‌هایی است که بتوانند داده را به تصمیم، نظارت را به پیشگیری و استاندارد را به اعتماد عمومی تبدیل کنند.اما هیچ نظام استانداردی صرفاً با مقررات موفق نمی‌شود. فرهنگ استاندارد زمانی شکل می‌گیرد که مردم آن را مطالبه کنند، تولیدکنندگان آن را مزیت بدانند، رسانه‌ها آن را ترویج کنند و مدیران آن را بخشی از تصمیم‌سازی خود ببینند.

هفته استاندارد فرصتی است تا بار دیگر بر یک اصل ساده اما مهم تاکید کنیم:استاندارد، زبان اعتماد است؛ و اعتماد، زیرساخت توسعه پایدار.

مهدی محمدی کوچصفهانی - مدیرکل استاندارد استان گیلان